Sổ lệnh (Order book)
Còn gọi là: sổ lệnh · order book · sổ lệnh mua bán
Định nghĩa
Sổ lệnh (order book) là danh sách theo thời gian thực của tất cả lệnh mua và lệnh bán đang chờ khớp cho một cặp giao dịch, sắp xếp theo mức giá và khối lượng.
Sổ lệnh hoạt động thế nào
Sổ lệnh có hai phía: bên mua (bid), thường màu xanh, gồm các lệnh mua ở giá thấp hơn giá hiện tại; và bên bán (ask), thường màu đỏ, gồm các lệnh bán ở giá cao hơn. Khoảng cách giữa giá mua cao nhất và giá bán thấp nhất là chênh lệch giá mua-bán (spread).
Lệnh giới hạn bạn đặt mà chưa khớp ngay sẽ nằm trong sổ lệnh, cung cấp thanh khoản (maker). Lệnh thị trường lấy thanh khoản từ sổ lệnh và khớp ngay với các lệnh tốt nhất ở phía đối diện (taker).
Độ sâu sổ lệnh cho biết có bao nhiêu khối lượng ở mỗi mức giá. Sổ lệnh dày giúp lệnh lớn khớp mà giá không trượt nhiều; sổ lệnh mỏng khiến giá dễ bị đẩy. Lưu ý một số lệnh lớn có thể đặt ra rồi rút đi nhanh để tạo ảo giác, nên đừng dựa hoàn toàn vào những bức tường lệnh.
Ví dụ
Giả sử sổ lệnh ETH/USDT phía bán có: 2 ETH ở 2.001, 3 ETH ở 2.002 và 5 ETH ở 2.004. Bạn đặt lệnh thị trường mua 6 ETH. Lệnh sẽ khớp 2 ETH ở 2.001, 3 ETH ở 2.002 và 1 ETH ở 2.004, tổng 4.002 + 6.006 + 2.004 = 12.012 USDT. Giá trung bình là 12.012 / 6 = 2.002 USDT, cao hơn giá bán tốt nhất 1 USDT mỗi ETH.
Lỗi thường gặp
- Đặt lệnh thị trường lớn khi sổ lệnh mỏng mà không xem độ sâu.
- Tin vào các bức tường lệnh lớn như tín hiệu chắc chắn.
- Nhầm phía mua và phía bán khi đọc sổ lệnh lần đầu.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
Sổ lệnh màu xanh và đỏ nghĩa là gì?
Thông thường màu xanh là lệnh mua (bid) và màu đỏ là lệnh bán (ask). Một số sàn cho phép đổi màu trong phần cài đặt.
DEX có sổ lệnh không?
Một số DEX dùng sổ lệnh trên chuỗi, như Hyperliquid. Nhiều DEX khác dùng pool thanh khoản với cơ chế tạo lập thị trường tự động (AMM) thay cho sổ lệnh.