Yönetişim token'ı (governance token)
Diğer adı: governance token · yönetim token'ı · oy token'ı
Tanım
Yönetişim token'ı, sahiplerine bir protokolün veya DAO'nun kararlarında oy kullanma hakkı veren kripto token'ıdır; örneğin UNI, Uniswap yönetişiminde kullanılır.
Yönetişim token'ı nasıl çalışır
Yönetişim token'ları ile ücret oranları, desteklenen varlıklar, hazine harcamaları ve protokol yükseltmeleri gibi konularda oy kullanılır. Genellikle bir token bir oy anlamına gelir. Birçok protokol oy hakkını delegelere devretmenize izin verir; böylece aktif olarak takip etmeseniz de oyunuz kullanılabilir.
Bu token'lar çoğu zaman airdrop, likidite madenciliği veya satış yoluyla dağıtılır. Bir kısmı genellikle ekip ve yatırımcılar için ayrılır ve kilit açılış takvimine (vesting) bağlıdır. Büyük kilit açılışları piyasaya ek arz getirebilir.
Yönetişim token'ı otomatik olarak gelir payı veya hisse hakkı vermez. Bazı protokoller ücret paylaşımı veya geri alım mekanizmaları ekler, bazıları eklemez. Token'ın değeri; protokolün kullanımına, token ekonomisine (tokenomics) ve piyasa beklentilerine bağlıdır. Ayrıca bazı ülkelerde bu tür token'ların hukuki niteliği tartışmalıdır.
Örnek
Bir protokolün toplam 1 milyar yönetişim token'ı olduğunu ve bunun yüzde 40'ının ekip ile yatırımcılara ayrıldığını varsayalım. Siz 5.000 token tutuyorsunuz; bu toplam arzın yüzde 0,0005'i. Bir ücret değişikliği oylamasında ekip ve fonların yalnızca yüzde 5'lik kısmı, yani 20 milyon token oy kullansa, bu sizin oyunuzdan 4.000 kat ağırdır. Gücünüzü artırmak için oyunuzu sizinle aynı görüşteki bir delegeye devredebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Yönetişim token'ını şirket hissesiyle karıştırmak.
- Kilit açılış takvimini ve arz dağılımını kontrol etmemek.
- Oy hakkını hiç kullanmadan token'ın tüm değerini yönetişime bağlamak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Yönetişim token'ı temettü öder mi?
Genellikle hayır. Bazı protokoller ücret paylaşımı veya geri alım uygular, ancak bu her token için geçerli değildir ve kurallar zamanla değişebilir.
Oy kullanmak için token'ı stake etmem gerekir mi?
Protokole göre değişir. Bazılarında token'ı cüzdanda tutup delege etmek yeterlidir, bazılarında kilitleme gerekir.