Kripto Korku ve Açgözlülük Endeksi Bugün: CoinMarketCap Neden 55, Alternative.me Neden 69 Diyor?

Bugünkü değerler yan yana

Bu hafta kripto haber sitelerinin çoğu CoinMarketCap'in rakamını kullandı: Decrypt pazartesi günü takip ettiği endeksin ağustostaki 82 zirvesinden 56'ya indiğini yazdı, CoinMarketCap'in kendi grafiği ise ardından 55'e geriledi. Pek çok borsa uygulaması ve alım satım botu ise varsayılan olarak Alternative.me'nin ücretsiz API'sini kullanıyor. Yani bugün bir ekranda "nötr", diğerinde "açgözlülük" gördüyseniz ikisi de doğru.

İki endeks neden farklı sonuç veriyor?

CoinMarketCap endeksi beş bileşenden oluşuyor: stabil coinler hariç piyasa değeri en büyük on kripto paranın fiyat ivmesi; Bitcoin ve Ether için Volmex örtük volatilite endeksleri (önümüzdeki 30 günün beklenen oynaklığını ölçen BVIV ve EVIV); Bitcoin ve Ether opsiyonlarında put/call oranı; stabil coin arz oranı (Bitcoin'in piyasa değerinin büyük stabil coinlere oranı) ve CoinMarketCap'in kendi arama ve kullanıcı etkileşimi verileri.

Alternative.me endeksi yalnızca Bitcoin'e bakıyor. Ağırlıkları şöyle: 30 ve 90 günlük ortalamalara göre volatilite ve en büyük düşüş (%25), piyasa ivmesi ve işlem hacmi (%25), Bitcoin etiketli sosyal medya paylaşımlarındaki etkileşim (%15), anketler (%15, şu an askıda), Bitcoin dominansı (%10) ve Google Trends arama verileri (%10).

Bugünkü ayrışmanın nedeni bu. CoinMarketCap ileriye dönük opsiyon verilerine dayandığı için düşüşe karşı koruma talebi arttığında hızla geriliyor. Alternative.me ise gerçekleşen volatilite ve hacme dayanıyor: fiyat sakin bir piyasada yavaşça aşağı kayıyorsa ve hacim düşmüyorsa bunu korku olarak okumuyor; Bitcoin hakkında sosyal medyada hareketli bir gün endeksi yukarı bile itebiliyor. Altcoinlere bakışları da farklı: Alternative.me altcoinleri yalnızca %10 ağırlıklı Bitcoin dominansı üzerinden görüyor, CoinMarketCap'in ivme bileşeni ise ilk on coini doğrudan izliyor. Altcoinlerin Bitcoin'den çok daha sert düştüğü bir gün bu yüzden CoinMarketCap'i daha fazla aşağı çekiyor.

Piyasada gerçekte ne oldu?

Binance'te BTC/USDT spot paritesi 13 Ekim TSİ 02:00 civarında yaklaşık 82.616 dolardan işlem gördü; 24 saatte %1,27 düşüş, gün içi aralık 82.311,50–84.352 dolar. CoinMarketCap'in günlük serisi, Bitcoin'in 8 Ekim'den beri bu bölgede kaldığını gösteriyor; endeksin 61'den 56'ya indiği gün de 8 Ekim'di. Decrypt'e göre ekimin zirvesi yaklaşık 86.978 dolar, 8 Ekim'deki dip 81.749,83 dolardı; yaklaşık %6'lık bu geri çekilme varili 101 doları aşan Brent petrol, %5,70'e çıkan ABD 30 yıllık tahvil faizi ve spot Bitcoin ETF'lerinden çıkışlarla ilişkilendirildi.

Altcoinler daha çok kaybetti. Kendi piyasa verilerimize göre 12 Ekim gecesi (UTC) Solana ve XRP 24 saatte yaklaşık %4, Ether yaklaşık %2 düştü; NEAR, Ethena (ENA) ve Wormhole (W) ise yaklaşık %12–14'lük kayıplarla en çok düşenler arasındaydı.

Kaldıraçlı işlemciler ne yaptı: kendi likidasyon verilerimiz

Likidasyonlar, duyarlılığın kaldıraçla nerede çarpıştığını gösterir. Binance USDT-M zorunlu emirlerini ve OKX'te BTC, ETH, SOL, XRP ve DOGE likidasyon emirlerini okuyan takipçimiz, 13 Ekim TSİ 01:52'ye kadarki 24 saatte 4.736 emirde yaklaşık 49,7 milyon dolar likidasyon kaydetti. Bunun 38,6 milyon doları long pozisyonlardı; hesabımıza göre yaklaşık %78. Yani yavaş düşüşün faturasını ağırlıkla toparlanma bekleyenler ödedi. OKX'te Ether kontratları yaklaşık 18,1 milyon dolarla başı çekti; Bitcoin 15,7 milyon, Solana 11,4 milyon dolarda kaldı. Tek seferdeki en büyük emir yaklaşık 1,26 milyon dolarlık bir Ether long'uydu.

Fonlama oranları pozitif kaldı. 13 Ekim TSİ 03:00 uzlaşmasından önce Binance'te BTC vadeli kontratında son fonlama oranı sekiz saatte yaklaşık %0,0085, OKX'te yaklaşık %0,0035'ti. Pozitif fonlama, long tarafın hâlâ short tarafa ödeme yaptığı anlamına gelir: işlemciler riski azalttı ama kalabalık çöküşe oynamaya geçmedi. Bu tablo korkudan çok nötr bir okumaya uyuyor.

Endeksi doğru kullanmak

• Sinyal değil, termometre. İki sağlayıcı da endeksin fiyatı tahmin ettiğini söylemiyor; endeks işlemcilerin zaten yaptığını özetliyor.
• Hangi endekse baktığınızı bilin. CoinMarketCap büyük coinleri ve opsiyonları, Alternative.me yalnızca Bitcoin'i ölçüyor. Aynı endeksin geçmişiyle karşılaştırın, iki endeksi birbiriyle değil.
• Rakamdan çok yöne bakın. CoinMarketCap endeksinin bir haftada 67'den 55'e inmesi, "nötr" kelimesinden daha çok şey söylüyor.
• Pozisyon verileriyle birlikte okuyun. Fonlama, açık pozisyon ve likidasyonlar duyarlılığın kaldıraca dönüşüp dönüşmediğini gösterir. Fonlama oranı panomuz ve likidasyon takipçimiz gün boyu güncellenir.
• Uç değerler nadirdir. İki endeks de Şubat 2026'da 5'e kadar indi. 50'li ve 60'lı değerler piyasanın olağan hâlidir.

Bu bilgiyle ne yapabilirsiniz?

Soğuyan endeks, pozitif fonlama ve long ağırlıklı likidasyonlar bir araya geldiğinde mantıklı olan dibi tahmin etmek değil, kaldıracı düşürmektir. Vadeli işlem yapıyorsanız pozisyonu bir sonraki uzlaşmaya taşımadan önce fonlama panosuna bakın, pozisyonunuzu %5'lik bir hareketin likidasyon fiyatınıza ulaşmayacağı büyüklükte tutun ve ödediğiniz komisyonu azaltın. Türkiye'de yaşıyorsanız Türkiye kuruluşları SPK'nın faaliyetine izin verilenler listesinde yer alan OKX, Binance veya Bybit'i tercih edin ve hesabınızın hangi şirket altında açılacağını kayıttan önce kontrol edin. OKX'te standart bir hesap vadeli kontratlarda %0,02 maker ve %0,05 taker öder; NexuAlpha'nın nexu888 koduyla kayıt olursanız işlem ücretlerinin %40'ı saatlik olarak iade edilir. Ayrıntılar için OKX profilimize bakabilirsiniz.

Hızlı cevaplar

Kripto korku ve açgözlülük endeksi bugün kaç? CoinMarketCap: 55, nötr (13 Ekim TSİ 01:38). Alternative.me: 69, açgözlülük (12 Ekim).

İki rakam neden farklı? CoinMarketCap opsiyon put/call oranlarını, örtük volatiliteyi, ilk on coinin ivmesini, stabil coin arz oranını ve kendi arama verilerini kullanıyor; Alternative.me ise Bitcoin volatilitesi, hacim, sosyal medya, dominans ve Google Trends'e bakıyor.

En son ne zaman aşırı korku görüldü? Şubat 2026'da iki endeks de 5'e indi: CoinMarketCap 6 Şubat'ta, Alternative.me 23 Şubat'ta.

2026'nın en yüksek değeri neydi? CoinMarketCap'te 27 Ağustos'ta 82, Alternative.me'de 22 Eylül'de 78.

Nötr okuma satışın bittiği anlamına mı geliyor? Hayır. Yalnızca duyarlılığın aralığın ortasında olduğunu gösterir; fonlama hâlâ pozitif ve son günün likidasyonlarının çoğu long tarafındaydı.

Ne sıklıkla güncelleniyor? Alternative.me her gün UTC 00:00'da (TSİ 03:00) tek bir değer yayımlar; CoinMarketCap gün içi anlık bir değer ve ayrıca günlük seri gösterir.