Kripto cüzdan (Crypto wallet)
Diğer adı: kripto para cüzdanı · cüzdan · wallet · dijital cüzdan
Tanım
Kripto cüzdan, kripto varlıklarınıza erişmenizi sağlayan özel anahtarları saklayan ve bu anahtarlarla işlem imzalamanıza imkân veren yazılım veya donanımdır.
Kripto cüzdan nasıl çalışır
Adı yanıltıcı olsa da cüzdan coinleri içinde tutmaz; coinler blok zincirinde kayıtlıdır. Cüzdan, o kayıtlar üzerinde işlem yapma yetkisi veren özel anahtarı (private key) saklar ve size para almak için kullanacağınız cüzdan adresini gösterir. Özel anahtara sahip olan, varlıkları kontrol eder.
Cüzdanlar iki ana gruba ayrılır. Emanetçi (custodial) cüzdanlarda anahtarları borsa gibi bir kurum tutar; giriş kolaydır ama kuruma güvenmeniz gerekir. Emanetçi olmayan (non-custodial) cüzdanlarda anahtarlar sizdedir ve genellikle 12 veya 24 kelimelik bir kurtarma ifadesiyle (seed phrase) yedeklenir.
Ayrıca internete bağlı uygulama ve tarayıcı eklentisi cüzdanlarına sıcak cüzdan, anahtarları çevrimdışı tutan donanım cüzdanlarına soğuk cüzdan denir. Hangi cüzdanın uygun olduğu, ne kadar varlık tuttuğunuza ve ne sıklıkla işlem yaptığınıza bağlıdır.
Örnek
Borsadan 0,05 BTC'yi kendi mobil cüzdanınıza çekmek istiyorsunuz. Cüzdan size bir BTC adresi gösterir; bu adresi borsanın çekim ekranına yapıştırır ve Bitcoin ağını seçersiniz. Borsa çekim ücreti olarak örneğin 0,0002 BTC keserse cüzdanınıza 0,0498 BTC ulaşır. Bu andan itibaren varlığa erişim, telefonunuzdaki özel anahtara ve kâğıda yazdığınız 12 kelimelik kurtarma ifadesine bağlıdır.
Sık yapılan hatalar
- Kurtarma ifadesini telefonda ekran görüntüsü veya bulut notu olarak saklamak.
- Para gönderirken ağı ve adresi kontrol etmeden işlem yapmak.
- Destek görevlisi olduğunu söyleyen birine kurtarma ifadesini veya özel anahtarı vermek.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
En güvenli kripto cüzdan hangisi?
Büyük tutarlar için genellikle donanım cüzdanları en güvenli seçenek olarak görülür, çünkü anahtarlar çevrimdışı kalır. Güvenlik, cüzdanın türü kadar kurtarma ifadesini nasıl sakladığınıza da bağlıdır.
Borsadaki hesap bir cüzdan mıdır?
Borsa hesabı emanetçi bir cüzdan gibi çalışır; anahtarları borsa tutar. Varlığın tam kontrolü için anahtarları sizde olan bir cüzdan gerekir.