Emanetçi cüzdan (Custodial wallet)
Diğer adı: saklamalı cüzdan · custodial wallet · borsa cüzdanı
Tanım
Emanetçi cüzdan (custodial wallet), kripto varlıklarınızın özel anahtarlarını sizin yerinize bir borsanın veya saklama kuruluşunun tuttuğu cüzdan türüdür.
Emanetçi cüzdan nasıl çalışır
Merkezi bir borsada hesap açıp kripto yatırdığınızda, varlıklarınız emanetçi bir yapıda tutulur. Anahtarları borsa yönetir; siz kullanıcı adı, şifre ve iki faktörlü doğrulama ile hesabınıza erişirsiniz. Şifrenizi unutursanız hesap kurtarma mümkündür, kurtarma ifadesi saklamanız gerekmez.
Kolaylığın karşılığında karşı taraf riski vardır. Borsa saldırıya uğrarsa, iflas ederse veya hesabınızı dondurursa varlıklarınıza erişemeyebilirsiniz. Kripto dünyasında sık tekrarlanan bir söz, anahtarlar sizde değilse coinler de sizin değildir der. Ayrıca para çekme işlemleri borsanın onayına, limitlere ve kimlik doğrulama kurallarına bağlıdır.
Riskleri azaltmak için düzenlemeye tabi platformları tercih etmek, rezerv kanıtı (proof of reserves) yayımlayan borsalara bakmak ve uzun süre tutmayı planladığınız büyük tutarları kendi cüzdanınıza çekmek yaygın yöntemlerdir. Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024 düzenlemesiyle SPK lisansına tabi hâle gelmiştir; diğer ülkelerde kurallar farklıdır.
Örnek
Toplam 4.000 USDT değerinde kriptonuz var. Aktif işlem için 1.000 USDT'yi borsada, yani emanetçi cüzdanda bırakıyor; uzun vadeli tuttuğunuz 3.000 USDT değerindeki BTC'yi kendi donanım cüzdanınıza çekiyorsunuz. Çekim ücreti örneğin 2 USDT ise bu küçük maliyetle varlığınızın yüzde 75'ini borsa riskinden ayırmış olursunuz. Borsada sorun çıkarsa risk altındaki tutar 1.000 USDT ile sınırlı kalır.
Sık yapılan hatalar
- Tüm varlıkları uzun süre tek bir borsada tutmak.
- Borsa hesabında iki faktörlü doğrulamayı ve çekim adresi beyaz listesini açmamak.
- Emanetçi cüzdandaki bakiyenin her koşulda anında çekilebileceğini varsaymak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Emanetçi cüzdan güvenli mi?
Güvenlik, kurumun güvenilirliğine, düzenleyici denetime ve hesabınızın korumasına bağlıdır. Kolaylık sağlar ama kontrolü kuruma bırakırsınız.
Emanetçi ve emanetçi olmayan cüzdan farkı nedir?
Emanetçi cüzdanda anahtarları kurum tutar ve hesap kurtarma mümkündür. Emanetçi olmayan cüzdanda anahtarlar ve kurtarma ifadesi sizdedir; kaybederseniz kimse geri getiremez.