Kripto madenciliği (mining)
Diğer adı: madencilik · mining · Bitcoin madenciliği
Tanım
Kripto madenciliği, iş ispatı kullanan blockchain'lerde özel donanımlarla hesaplama yapılarak işlemlerin bloklara eklenmesi ve karşılığında yeni basılan coin ile işlem ücretlerinin kazanılması sürecidir.
Kripto madenciliği nasıl çalışır
Madenciler bekleyen işlemleri toplar, bir blok adayı oluşturur ve iş ispatı bulmacasını çözmeye çalışır. İlk çözen madenci bloğu ağa yayınlar ve blok ödülünü alır. Bitcoin'de bu ödül Nisan 2024'ten beri blok başına 3,125 BTC artı işlem ücretleridir.
Bitcoin madenciliği bugün ASIC adı verilen, yalnızca bu işi yapan cihazlarla yapılır. Tek bir madencinin blok bulma şansı çok düşük olduğu için çoğu madenci havuzlara (mining pool) katılır ve gücü oranında düzenli ödeme alır.
Kârlılığı belirleyen başlıca etkenler elektrik fiyatı, cihaz verimliliği, ağ zorluğu ve coin fiyatıdır. Halving'ler ödülü yarıya indirdiği için verimsiz cihazlar zamanla kâr edemez hale gelir. Madencilikle ilgili yasal ve vergisel kurallar ülkeden ülkeye değişir.
Örnek
Saatte 3,5 kWh elektrik harcayan bir ASIC cihazınız olduğunu varsayalım. Günde 24 saat çalışırsa 84 kWh tüketir. Elektriğin kWh başına 0,10 dolar olduğu bir yerde günlük elektrik maliyeti 8,4 dolardır. Havuzdan gelen günlük gelir 10 dolar ise brüt kâr 1,6 dolardır; havuz yüzde 2 komisyon alırsa gelir 9,8 dolara iner ve kâr 1,4 dolara düşer. Coin fiyatı yüzde 20 gerilerse gelir 7,84 dolara iner ve cihaz zararına çalışmaya başlar.
Sık yapılan hatalar
- Elektrik maliyetini ve cihazın değer kaybını hesaba katmadan kârlılık hesabı yapmak.
- Bulut madencilik vaat eden ve sabit yüksek getiri garanti eden platformlara güvenmek.
- Bir sonraki halving'in gelir üzerindeki etkisini planlamaya dahil etmemek.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Evde kripto madenciliği yapılabilir mi?
Teknik olarak mümkündür, ancak Bitcoin'de rekabet büyük endüstriyel tesislerle yapılır. Ev elektrik tarifesiyle çoğu durumda maliyet gelirden yüksek çıkar.
Ethereum madenciliği hâlâ yapılıyor mu?
Hayır. Ethereum Eylül 2022'de hisse ispatına geçtiği için ETH madenciliği sona erdi. ETH artık staking ile güvence altına alınıyor.