Hash oranı (hash rate)
Diğer adı: hash rate · hashrate · hash gücü · madencilik gücü
Tanım
Hash oranı, iş ispatı (proof of work) kullanan bir ağda madencilerin saniyede yaptığı toplam hash hesaplama sayısıdır ve ağın işlem gücünü ve güvenliğini gösterir.
Hash oranı nasıl çalışır
Bitcoin madencileri yeni blok bulmak için sürekli tahmin yapar; her tahmin bir hash hesaplamasıdır. Ağın toplam hash oranı saniyedeki tahmin sayısıdır ve bugün exahash (EH/s, saniyede 10 üzeri 18 hash) cinsinden ifade edilir.
Hash oranı yükseldikçe ağa saldırmak daha pahalı hâle gelir, çünkü bir saldırganın ağın yarısından fazla işlem gücüne sahip olması gerekir. Bitcoin her 2.016 blokta bir zorluğu ayarlar; böylece hash oranı ne olursa olsun bloklar ortalama 10 dakikada bir bulunur.
Hash oranı madencilerin kârlılığıyla bağlantılıdır. Nisan 2024 yarılanmasıyla blok ödülü 3,125 BTC'ye inince verimsiz makineler zorlandı. Hash oranı fiyatla birebir hareket etmez; bir gösterge olarak ağ sağlığını anlamaya yardım eder.
Örnek
Ağın toplam hash oranının 600 EH/s olduğunu ve sizin madencilik çiftliğinizin 6 EH/s ürettiğini düşünelim. Payınız yüzde 1'dir. Günde ortalama 144 blok bulunur ve blok ödülü 3,125 BTC olduğundan günlük toplam ödül 450 BTC eder. Ücretleri saymazsanız sizin beklenen payınız günde 4,5 BTC olur. Ağın hash oranı 750 EH/s'ye çıkarsa payınız yüzde 0,8'e düşer ve aynı makinelerle günde yaklaşık 3,6 BTC beklersiniz.
Sık yapılan hatalar
- Hash oranı rekor kırdı diye fiyatın mutlaka yükseleceğini düşünmek.
- Hash oranını proof of stake ağlarında da aynı şekilde aramak; orada güvenlik stake miktarına dayanır.
- Zorluk ayarlamasını hesaba katmadan madencilik kârı hesaplamak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Hash rate yüksek olması ne anlama gelir?
Ağa daha fazla işlem gücü bağlı olduğu ve saldırmanın daha maliyetli olduğu anlamına gelir. Madencilerin ağa yatırım yapmaya devam ettiğini de gösterir.
Hash oranı düşerse ne olur?
Kısa vadede bloklar biraz yavaş bulunur, ardından zorluk düşürülür ve blok süresi tekrar ortalama 10 dakikaya döner.