Thanh lý (Liquidation)
Còn gọi là: liquidation · cháy tài khoản · bị thanh lý · cháy
Định nghĩa
Thanh lý (hay cháy tài khoản) là khi sàn tự động đóng vị thế có đòn bẩy của bạn vì ký quỹ không còn đủ đáp ứng mức ký quỹ duy trì.
Thanh lý hoạt động thế nào
Sàn theo dõi giá đánh dấu (mark price). Khi lỗ chưa thực hiện làm số dư ký quỹ của vị thế giảm xuống mức ký quỹ duy trì, công cụ thanh lý tiếp quản và đóng vị thế. Với ký quỹ cô lập, bạn mất phần ký quỹ của vị thế đó; với ký quỹ chéo, có thể mất phần lớn tài khoản.
Nhiều sàn thanh lý từng phần trước, giảm khối lượng để đưa vị thế về mức an toàn, rồi mới đóng hết nếu cần. Một khoản phí thanh lý có thể được thu và chuyển vào quỹ bảo hiểm. Nếu vị thế được đóng ở giá tệ hơn giá phá sản, quỹ bảo hiểm bù phần thiếu; nếu quỹ không đủ, sàn có thể dùng cơ chế giảm đòn bẩy tự động (ADL).
Thanh lý hàng loạt có thể tạo hiệu ứng dây chuyền: lệnh đóng bắt buộc đẩy giá đi xa hơn, kéo thêm các vị thế khác bị cháy.
Ví dụ
Giả sử bạn long 0,5 BTC ở 64.000 USDT với ký quỹ cô lập 3.200 USDT (10x), giá trị vị thế 32.000 USDT. Ký quỹ duy trì 0,5% là 160 USDT. Vị thế bị thanh lý khi lỗ đạt 3.040 USDT, tức khi giá đánh dấu giảm 3.040 / 0,5 = 6.080 USDT, xuống khoảng 57.920 USDT. Bạn mất toàn bộ khoản ký quỹ đã gán, cộng phí.
Lỗi thường gặp
- Không đặt cắt lỗ và để sàn thanh lý thay mình.
- Nghĩ rằng chỉ bị thanh lý khi giá giao dịch cuối chạm giá thanh lý, trong khi sàn dùng giá đánh dấu.
- Dùng ký quỹ chéo với đòn bẩy cao mà không biết cả tài khoản có thể bị cuốn theo.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
Cháy tài khoản là gì?
Là cách gọi thông dụng của thanh lý: sàn đóng vị thế của bạn vì ký quỹ không đủ. Bạn mất phần ký quỹ của vị thế, hoặc nhiều hơn nếu dùng ký quỹ chéo.
Làm sao tránh bị thanh lý?
Dùng đòn bẩy thấp, tính khối lượng theo cắt lỗ và đặt cắt lỗ trước giá thanh lý. Theo dõi tỷ lệ ký quỹ khi thị trường biến động mạnh.