Blok gezgini (block explorer)
Diğer adı: block explorer · blockchain gezgini · explorer
Tanım
Blok gezgini, bir blockchain'deki işlemleri, adresleri ve blokları herkesin arama yapıp görebileceği şekilde listeleyen web tabanlı bir araçtır.
Blok gezgini nasıl çalışır
Her blockchain'in kendi gezgini vardır. Ethereum için Etherscan, BNB Chain için BscScan, Tron için Tronscan, Bitcoin için mempool.space veya Blockchain.com gibi siteler kullanılır. İşlem kimliğini (TxID veya transaction hash), cüzdan adresini ya da blok numarasını arama kutusuna yazarsınız.
Borsadan çekim yaptığınızda para gelmediyse ilk bakacağınız yer burasıdır. Gezgin size işlemin durumunu (beklemede, onaylandı, başarısız), kaç onay aldığını, ödenen gas ücretini, gönderen ve alan adresi gösterir.
Önemli bir nokta: doğru ağın gezginini kullanmalısınız. USDT birçok ağda var; TRC20 ile gönderilen bir işlemi Etherscan'de ararsanız bulamazsınız. Ayrıca gezgin yalnızca okunur bir araçtır; cüzdan bağlamanızı veya kurtarma ifadesi girmenizi asla istemez.
Örnek
Bir borsadan 500 USDT'yi TRC20 ağıyla çektiğinizi ve 20 dakika geçtiği hâlde paranın gelmediğini düşünün. Borsanın çekim geçmişinden TxID'yi kopyalayıp Tronscan'de aratırsınız. Durum 'onaylandı', alıcı adres sizinki ve tutar 499 USDT görünüyor; 1 USDT çekim ücreti kesilmiş. Demek ki sorun zincirde değil, karşı platformun yatırmayı hesaba işlemesinde. Bu ekran görüntüsüyle destek ekibine başvurmak süreci hızlandırır.
Sık yapılan hatalar
- İşlemi yanlış ağın gezgininde arayıp 'kayboldu' sanmak.
- Gezgin gibi görünen sahte bir sitede cüzdan bağlamak veya kurtarma ifadesi girmek.
- Borsa içi transferlerin de zincirde görüneceğini beklemek; çoğu dahili transfer zincire yazılmaz.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
TxID nerede bulunur?
Borsada çekim geçmişinde, cüzdanda ise işlem detaylarında yer alır. Bu kodu ilgili ağın blok gezginine yapıştırarak işlemi takip edebilirsiniz.
Blok gezgini güvenli mi?
Gezgin sadece herkese açık veriyi gösterdiği için aramak güvenlidir. Ancak adresi doğru yazdığınızdan emin olun ve gezgin üzerinden cüzdan bağlama isteklerine dikkat edin.