Ethereum (ETH)
Diğer adı: ETH · Ether · Ethereum
Tanım
Ethereum, akıllı kontratların çalıştırılabildiği programlanabilir bir blockchain'dir; yerel coini Ether (ETH) hem işlem ücretlerini (gas) ödemek hem de ağı hisse ispatıyla güvence altına almak için kullanılır.
Ethereum nasıl çalışır
Bitcoin büyük ölçüde değer transferine odaklanırken Ethereum bir tür küresel bilgisayar gibi çalışır. Geliştiriciler buraya akıllı kontrat adı verilen programlar yükler. Merkeziyetsiz borsalar (DEX), borç verme protokolleri, NFT'ler ve binlerce token bu kontratlar sayesinde var olur.
Ethereum'da her işlem gas ücreti gerektirir ve bu ücret ETH ile ödenir. Ağ yoğunlaştığında ücretler yükselir. Bu nedenle Arbitrum, Optimism ve Base gibi layer 2 ağları, işlemleri daha ucuza yapıp sonucu Ethereum'a kaydeder.
Eylül 2022'deki Merge ile Ethereum iş ispatından hisse ispatına geçti. Artık blokları madenciler değil, ETH stake eden validatörler üretir. Ayrıca işlem ücretinin temel kısmı yakıldığı için ETH arzı, ağ kullanımına bağlı olarak artabilir ya da azalabilir.
Örnek
ETH'nin 3.000 USDT olduğunu ve Ethereum ana ağında bir token takası yapmak istediğinizi düşünün. Cüzdanınız işlem için 150.000 gas birimi ve gwei cinsinden 10 gwei ücret öngörüyor. Ücret 150.000 x 10 = 1.500.000 gwei, yani 0,0015 ETH eder; bu da yaklaşık 4,5 USDT demektir. Ağ yoğunluğunda ücret 40 gwei'ye çıkarsa aynı işlem 0,006 ETH, yani yaklaşık 18 USDT tutar. Aynı takası bir layer 2'de yapmak çoğu zaman bunun küçük bir kısmına mal olur.
Sık yapılan hatalar
- Cüzdanda hiç ETH bırakmayıp token gönderirken gas ödeyememek.
- Ethereum ana ağı ile layer 2 ağlarını karıştırıp yanlış ağa transfer yapmak.
- Ethereum ile Ethereum Classic'i (ETC) aynı varlık sanmak.
Öğrenin ve deneyin
Bir borsada deneyin
OKX bunu sunuyor. Bağlantımızla kaydolursanız aşağıdaki kod uygulanır.
nexu888OKX açSık sorulan sorular
Ethereum ile Ether arasındaki fark nedir?
Ethereum ağın adıdır, Ether (ETH) ise bu ağın yerel coinidir. Günlük kullanımda ikisi de çoğu zaman Ethereum diye anılır.
Ethereum hâlâ madencilikle mi çalışıyor?
Hayır. Eylül 2022'deki Merge'den beri Ethereum hisse ispatı kullanıyor ve blokları ETH stake eden validatörler üretiyor.
Ethereum'un arz sınırı var mı?
Bitcoin gibi sabit bir üst sınırı yoktur. Yeni ETH staking ödülleriyle çıkar, ancak işlem ücretlerinin bir kısmı yakıldığı için net arz dönemden döneme değişir.