Vadeli baz (Futures basis)
Diğer adı: baz · basis · vadeli prim · baz farkı
Tanım
Vadeli baz, bir vadeli kontratın fiyatı ile dayanak varlığın spot fiyatı arasındaki farktır ve genellikle tutar veya yıllıklandırılmış yüzde olarak ifade edilir.
Vadeli baz nasıl çalışır
Vadeli fiyat spotun üzerindeyse baz pozitiftir; buna contango denir. Spotun altındaysa baz negatiftir; buna backwardation denir. Kripto piyasalarında, özellikle yükseliş dönemlerinde, teslimatlı kontratlar genellikle spotun üzerinde işlem görür, çünkü kaldıraçlı long talebi yüksektir.
Teslimatlı kontratlarda baz vade yaklaştıkça sıfıra doğru daralır ve vade günü kontrat spot fiyata yakınsar. Bu nedenle yatırımcılar bazı yıllıklandırarak karşılaştırır: üç ay sonra sona eren bir kontratta yüzde 2'lik baz, kabaca yıllık yüzde 8 civarına denk gelir. Perpetual kontratlarda ise baz fonlama oranı üzerinden sürekli dengelenir.
Baz, cash-and-carry adı verilen işlemin temelidir: spot alıp aynı miktarda vadeli satarak bazı kilitlemek. Baz piyasa duyarlılığı hakkında da fikir verir; çok yüksek baz, kaldıraçlı iyimserliğin yoğunlaştığına işaret edebilir.
Örnek
BTC spotta 60.000 USDT, 90 gün sonra sona eren çeyreklik kontrat ise 61.200 USDT. Baz 1.200 USDT, yani spot fiyata göre yüzde 2'dir. Bunu yıllıklandırmak için 2 × 365 / 90 hesabı yapılır ve yaklaşık yüzde 8,1 bulunur. Aynı anda 1 BTC spot alıp 1 BTC çeyreklik short açarsanız, vade günü fiyat ne olursa olsun ücretler hariç yaklaşık 1.200 USDT getiri kilitlersiniz.
Sık yapılan hatalar
- Farklı vadelerdeki bazı yıllıklandırmadan doğrudan karşılaştırmak.
- Cash-and-carry işleminde short bacağın likidasyon riskini ve teminat ihtiyacını hesaba katmamak.
- Bazın vade boyunca sabit kalacağını sanmak; arada genişleyip daralabilir.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Contango ve backwardation nedir?
Contango, vadeli fiyatın spotun üzerinde olmasıdır. Backwardation ise vadeli fiyatın spotun altında olmasıdır ve genellikle kısa vadeli satış baskısına işaret eder.
Baz nasıl yıllıklandırılır?
Bazın spot fiyata oranı, 365'in vadeye kalan gün sayısına bölümüyle çarpılır. Bu, farklı vadelerdeki kontratları karşılaştırmayı kolaylaştırır.