Gas ücreti (gas fee)
Diğer adı: gas · gas fee · ağ ücreti · işlem ücreti
Tanım
Gas ücreti, bir blockchain'de işlem göndermek veya akıllı kontrat çalıştırmak için ağa ödenen ücrettir; Ethereum'da harcanan gas miktarı ile gas fiyatının çarpımı olarak ETH cinsinden hesaplanır.
Gas ücreti nasıl çalışır
Gas, bir işlemin ne kadar hesaplama gerektirdiğini ölçer. Basit bir ETH transferi 21.000 gas tüketir; token takası veya NFT basımı gibi karmaşık işlemler çok daha fazlasını gerektirir. Gas fiyatı ise gwei cinsinden ifade edilir; 1 gwei 0,000000001 ETH'dir.
Ethereum'da her blok için bir temel ücret (base fee) belirlenir ve bu kısım yakılır. Siz ayrıca işleminizin öne alınması için bahşiş (priority fee) ekleyebilirsiniz. Ağ yoğunlaştıkça temel ücret yükselir, sakin saatlerde düşer.
Borsadan çekim yaparken ödediğiniz çekim ücreti ile gas ücreti aynı şey değildir; borsa çekim ücretini kendi belirler ve zaman zaman ağ maliyetine göre günceller. Layer 2 ağları ve bazı farklı L1'ler, aynı işlemi çok daha düşük gas ücretiyle yapmanıza imkân tanır.
Örnek
Bir ETH transferi 21.000 gas tüketir. Temel ücret 15 gwei, bahşiş 1 gwei ise toplam gas fiyatı 16 gwei'dir. Ücret 21.000 x 16 = 336.000 gwei, yani 0,000336 ETH eder; ETH 3.200 USDT iken bu yaklaşık 1,08 USDT'dir. Aynı anda 200.000 gas tüketen bir DeFi işlemi yaparsanız ücret 200.000 x 16 = 3.200.000 gwei, yani 0,0032 ETH, yaklaşık 10,24 USDT olur. Ağ yoğunluğunda temel ücret 60 gwei'ye çıkarsa bu tutar yaklaşık dört katına çıkar.
Sık yapılan hatalar
- Cüzdanda gas ödeyecek kadar yerel coin bırakmayıp işlemi gönderememek.
- Gas limitini çok düşük ayarlayıp işlemin başarısız olmasına ve yine de ücret ödenmesine yol açmak.
- Yoğun saatlerde aceleyle işlem yapıp normalin birkaç katı ücret ödemek.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Gas ücreti neden bu kadar değişken?
Blok alanı sınırlıdır ve talep arttıkça temel ücret otomatik olarak yükselir. Popüler bir token lansmanı veya sert piyasa hareketleri ücretleri kısa sürede katlayabilir.
Başarısız işlemde gas iade edilir mi?
Hayır. İşlem başarısız olsa da o ana kadar harcanan hesaplama için gas ödenir. Kullanılmayan gas limiti ise harcanmaz.
Gas ücreti nasıl düşürülür?
Ağın sakin olduğu saatleri seçebilir, bir layer 2 ağı kullanabilir veya cüzdanınızın önerdiği daha düşük ücret seçeneğini, işlemin gecikebileceğini bilerek tercih edebilirsiniz.