Katman 1 (Layer 1, L1)
Diğer adı: L1 · layer 1 · ana ağ · katman 1 blockchain
Tanım
Katman 1 (Layer 1, L1), işlemleri kendi başına doğrulayıp kesinleştiren, kendi uzlaşma mekanizmasına ve yerel coinine sahip temel blockchain ağıdır; Bitcoin, Ethereum ve Solana buna örnektir.
Katman 1 nasıl çalışır
Bir L1, güvenliği başka bir zincire dayanmadan sağlar. İşlemler kendi validatörleri veya madencileri tarafından onaylanır ve ücretler kendi coiniyle ödenir: Bitcoin'de BTC, Ethereum'da ETH, Solana'da SOL.
L1'ler genellikle blockchain üçlemi denen dengeyle uğraşır: merkeziyetsizlik, güvenlik ve ölçeklenebilirlik aynı anda en üst düzeyde zor sağlanır. Bitcoin ve Ethereum merkeziyetsizlik ve güvenliğe öncelik verir; bazı yeni L1'ler daha yüksek hız ve düşük ücret için farklı tasarım tercihleri yapar.
Ethereum'un yaklaşımı, ölçeklemeyi büyük ölçüde layer 2 ağlarına bırakmaktır. Kullanıcı açısından L1 ile L2 arasındaki fark en çok ücretlerde, onay sürelerinde ve borsadan çekim yaparken seçtiğiniz ağda kendini gösterir.
Örnek
Aynı 100 USDC'yi iki farklı yoldan göndermek istediğinizi düşünün. Ethereum L1'de yoğun bir saatte transfer ücreti örneğin 3 USDC tutabilir; bu, tutarın yüzde 3'ü demektir. Aynı transferi bir Ethereum L2'sinde yaparsanız ücret 0,05 USDC civarında olabilir, yani yüzde 0,05. Bir başka L1 olan Solana'da ücret çoğu zaman bir sentin altındadır. Ücretlerin hangi ağı kullandığınıza göre bu kadar değişmesi, çekim ekranında ağ seçimini önemli kılar.
Sık yapılan hatalar
- Bir token'ın her L1'de aynı adreste ve aynı kontratla bulunduğunu varsaymak.
- Ağ ücretlerini yalnızca bir anlık değere bakarak değerlendirmek; ücretler yoğunluğa göre hızla değişir.
- Bir L1'in hızını tek başına güvenlik veya merkeziyetsizlik göstergesi sanmak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Hangi blockchain'ler Layer 1?
Bitcoin, Ethereum, Solana, BNB Chain, Avalanche, Cardano ve Tron yaygın örneklerdir. Her birinin kendi uzlaşma mekanizması ve yerel coini vardır.
L1 ile L2 arasındaki fark nedir?
L1 kendi güvenliğini sağlayan temel zincirdir. L2 ise işlemleri ayrı yürütüp sonuçları bir L1'e kaydederek onun güvenliğinden yararlanır.