Kripto opsiyon (Crypto options)
Diğer adı: opsiyon · options · alım opsiyonu · satım opsiyonu
Tanım
Kripto opsiyon, sahibine belirli bir kripto varlığı belirli bir fiyattan belirli bir tarihte veya o tarihe kadar alma (call) ya da satma (put) hakkı veren, ama yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.
Kripto opsiyon nasıl çalışır
Alım opsiyonu (call), fiyatın kullanım fiyatının (strike) üzerine çıkmasından kazanç sağlar; satım opsiyonu (put) ise fiyatın kullanım fiyatının altına düşmesinden kazanç sağlar. Opsiyonu alan taraf bu hak için prim öder. Opsiyonu alan için olası en büyük kayıp ödenen primdir.
Opsiyonu satan (yazan) taraf primi alır, ama fiyat aleyhine giderse ciddi kayıplara maruz kalabilir ve teminat yatırması gerekir. Opsiyon fiyatı, dayanak fiyatın yanında vadeye kalan süreye ve beklenen volatiliteye bağlıdır; vade yaklaştıkça zaman değeri erir.
Kripto opsiyonları Deribit, OKX ve Binance gibi borsalarda işlem görür. Çoğu Avrupa tipidir, yani yalnızca vade günü kullanılabilir, ve nakit uzlaşmalıdır. Opsiyonlar hedge için, örneğin portföyü put ile korumak için, veya belirli bir fiyat aralığı beklentisini işlemek için kullanılır. Bazı borsaların çift yatırım gibi getiri ürünleri de arka planda opsiyon satışına dayanır.
Örnek
BTC 60.000 USDT iken 30 gün vadeli, 65.000 kullanım fiyatlı 1 BTC'lik bir call opsiyonu için 1.500 USDT prim ödüyorsunuz. Vade günü BTC 70.000 olursa opsiyonun değeri 5.000 USDT'dir ve net kazancınız 3.500 USDT olur. Başa baş noktanız 66.500 USDT'dir. Vade günü BTC 65.000'in altındaysa opsiyon değersiz sona erer ve kaybınız ödediğiniz 1.500 USDT ile sınırlı kalır.
Sık yapılan hatalar
- Fiyat doğru yöne gitse bile zaman değerinin erimesi yüzünden opsiyonun değer kaybedebileceğini bilmemek.
- Opsiyon satmanın sabit ve güvenli bir gelir olduğunu sanmak; sert hareketlerde kayıp primden çok büyük olabilir.
- Başa baş noktasını hesaplamadan yalnızca kullanım fiyatına bakmak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Call ve put opsiyon farkı nedir?
Call, belirli bir fiyattan alma hakkıdır ve fiyat yükselince değer kazanır. Put, belirli bir fiyattan satma hakkıdır ve fiyat düşünce değer kazanır.
Opsiyon alırken en fazla ne kadar kaybederim?
Opsiyon alıcısı olarak en fazla ödediğiniz primi kaybedersiniz. Opsiyon satıcısının ise kaybı çok daha büyük olabilir.
Opsiyon ile vadeli kontrat farkı nedir?
Vadeli kontrat her iki tarafa da yükümlülük getirir ve kâr-zarar doğrusaldır. Opsiyon alıcıya yalnızca hak verir, bu yüzden kayıp primle sınırlıdır.