Cho vay DeFi (DeFi lending)
Còn gọi là: DeFi lending · vay thế chấp crypto · lending
Định nghĩa
Cho vay DeFi là việc gửi crypto vào giao thức như Aave để nhận lãi, hoặc thế chấp crypto để vay tài sản khác, toàn bộ do hợp đồng thông minh quản lý thay cho ngân hàng.
Cho vay DeFi hoạt động thế nào
Người gửi bỏ tài sản vào pool cho vay và nhận lãi từ người vay. Người vay phải thế chấp vượt mức: muốn vay 1.000 USD thì phải gửi tài sản trị giá nhiều hơn 1.000 USD. Lãi suất thả nổi theo mức sử dụng của pool, càng nhiều người vay thì lãi càng cao.
Mỗi tài sản có ngưỡng thanh lý. Giao thức theo dõi tỷ lệ an toàn (health factor) dựa trên giá từ oracle. Khi giá thế chấp giảm làm chỉ số này xuống dưới 1, bất kỳ ai cũng có thể trả một phần nợ của bạn và nhận tài sản thế chấp với giá chiết khấu, đó là thanh lý.
Rủi ro gồm thanh lý khi thị trường giảm nhanh, lỗi hợp đồng, oracle sai giá, và stablecoin bạn vay hoặc gửi bị mất neo. Thông số như ngưỡng thanh lý và phạt thanh lý khác nhau theo giao thức và tài sản.
Ví dụ
Giả sử bạn gửi 10 ETH khi giá 2.500 USD, tức 25.000 USD, với ngưỡng thanh lý 80%. Bạn vay 12.000 USDC. Health factor bằng 25.000 nhân 0,8 chia 12.000, khoảng 1,67. Thanh lý xảy ra khi 10 nhân giá ETH nhân 0,8 bằng 12.000, tức ETH khoảng 1.500 USD. Giá giảm 40% là bạn bị thanh lý, chưa tính lãi vay cộng dồn.
Lỗi thường gặp
- Vay gần sát mức tối đa cho phép, khiến chỉ một đợt giảm nhỏ cũng gây thanh lý.
- Không theo dõi lãi vay thả nổi làm nợ tăng dần theo thời gian.
- Chỉ đặt cảnh báo giá trên sàn mà không theo dõi health factor trên giao thức.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
Health factor là gì?
Đó là chỉ số so sánh giá trị thế chấp đã điều chỉnh theo ngưỡng thanh lý với khoản nợ. Dưới 1 là vị thế có thể bị thanh lý.
Vì sao phải thế chấp nhiều hơn số tiền vay?
Vì giao thức không biết danh tính người vay, nên dùng tài sản thế chấp dư ra làm vùng đệm trước biến động giá.