DeFi (Tài chính phi tập trung)
Còn gọi là: DeFi · tài chính phi tập trung · decentralized finance
Định nghĩa
DeFi (tài chính phi tập trung) là các dịch vụ tài chính như giao dịch, cho vay, gửi tiết kiệm chạy bằng hợp đồng thông minh trên blockchain, không cần ngân hàng hay sàn tập trung làm trung gian.
DeFi hoạt động thế nào
Thay vì mở tài khoản và để công ty giữ tiền, bạn kết nối ví phi lưu ký với ứng dụng và tương tác trực tiếp với hợp đồng. Các mảng chính gồm DEX như Uniswap, cho vay như Aave, stablecoin thế chấp crypto, staking thanh khoản và tổng hợp lợi suất.
Ưu điểm là mở cho bất kỳ ai có ví, hoạt động 24/7, minh bạch vì mọi giao dịch nằm trên chuỗi, và các ứng dụng có thể ghép nối với nhau. Đổi lại, bạn chịu rủi ro lỗi hợp đồng, oracle bị thao túng, thanh lý khi vay, phí gas, và không có bộ phận hỗ trợ hoàn tiền khi bạn ký nhầm.
Quy định với DeFi còn đang phát triển và khác nhau theo quốc gia. Nhiều giao diện vẫn do một công ty vận hành dù hợp đồng phía sau là phi tập trung.
Ví dụ
Giả sử bạn có 2 ETH. Trên một giao thức cho vay, bạn gửi 2 ETH làm tài sản thế chấp khi ETH ở mức giả định 3.000 USD, tức 6.000 USD. Bạn vay 2.000 USDC để dùng việc khác mà không bán ETH. Nếu ETH giảm đủ sâu để khoản vay chạm ngưỡng thanh lý, hợp đồng sẽ tự bán một phần ETH của bạn, không có ai gọi điện báo trước.
Lỗi thường gặp
- Gửi tiền vào giao thức mới chỉ vì APY cao mà không xem lịch sử kiểm toán và thời gian hoạt động.
- Nghĩ rằng DeFi không có rủi ro đối tác chỉ vì không có công ty trung gian.
- Quên tính phí gas, có thể ăn hết lợi nhuận với số vốn nhỏ trên Ethereum.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
DeFi khác CeFi thế nào?
CeFi như sàn tập trung giữ tiền hộ bạn và có bộ phận hỗ trợ. DeFi để bạn tự giữ tài sản và giao dịch qua hợp đồng thông minh, đổi lại bạn tự chịu trách nhiệm mọi thao tác.
Người mới có nên dùng DeFi không?
Có thể bắt đầu với số tiền nhỏ trên các giao thức lâu năm, sau khi đã hiểu ví, phí gas và cấp quyền token.