Nhà tạo lập thị trường (Market maker)
Còn gọi là: market maker · MM · tạo lập thị trường
Định nghĩa
Nhà tạo lập thị trường (market maker) là cá nhân hoặc tổ chức liên tục đặt lệnh mua và lệnh bán cho một tài sản để cung cấp thanh khoản và kiếm lời từ chênh lệch giá.
Nhà tạo lập thị trường hoạt động thế nào
Market maker đặt lệnh mua thấp hơn một chút và lệnh bán cao hơn một chút so với giá hiện tại. Khi cả hai phía đều được khớp, họ kiếm được phần chênh lệch spread. Nhờ đó, người giao dịch khác luôn có lệnh để khớp và spread được giữ hẹp.
Nhiều sàn tập trung ký thỏa thuận với các công ty tạo lập thị trường chuyên nghiệp, thường kèm ưu đãi phí maker thấp. Dự án mới niêm yết token cũng hay thuê market maker để sổ lệnh không bị trống. Trên DEX, vai trò này được thay bằng AMM và các nhà cung cấp thanh khoản.
Market maker có rủi ro riêng: khi giá chạy mạnh một chiều, họ có thể bị tồn kho lỗ. Vì vậy trong lúc thị trường hoảng loạn, họ thường kéo lệnh ra xa hoặc rút bớt, làm thanh khoản mỏng đi.
Ví dụ
Giả sử ETH đang giao dịch quanh 3.000 USDT. Một market maker đặt lệnh mua 10 ETH ở 2.999 và lệnh bán 10 ETH ở 3.001. Nếu cả hai lệnh khớp, họ mua 29.990 USDT và bán 30.010 USDT, lãi gộp 20 USDT trước phí. Lặp lại hàng nghìn lần mỗi ngày, khoản lãi nhỏ này trở thành nguồn thu chính, nhưng chỉ khi giá không chạy một chiều quá xa.
Lỗi thường gặp
- Nghĩ rằng market maker luôn thao túng giá, trong khi vai trò cơ bản của họ là cung cấp thanh khoản.
- Cho rằng thanh khoản do market maker tạo ra sẽ luôn có mặt, kể cả lúc thị trường sập.
- Nhầm market maker với maker trong phí maker/taker, vốn chỉ là vai trò của một lệnh.
Câu hỏi thường gặp
Market maker kiếm tiền bằng cách nào?
Chủ yếu từ chênh lệch giá mua-bán và ưu đãi phí từ sàn. Họ cần quản lý tồn kho để không lỗ khi giá biến động mạnh.
Người dùng thường có thể làm market maker không?
Bạn có thể đặt lệnh giới hạn chờ để đóng vai maker, hoặc cung cấp thanh khoản trên DEX. Tuy vậy, tạo lập thị trường chuyên nghiệp cần vốn và hệ thống tự động.