Sàn giao dịch tập trung (CEX)
Còn gọi là: CEX · sàn tập trung · centralized exchange · sàn CEX
Định nghĩa
Sàn giao dịch tập trung (CEX) là nền tảng do một công ty vận hành, giữ tài sản của người dùng và khớp lệnh mua bán trên sổ lệnh nội bộ, như Binance, OKX, Bybit hay Bitget.
Sàn giao dịch tập trung hoạt động thế nào
Khi bạn nạp tiền vào CEX, sàn giữ coin thay bạn (lưu ký) và ghi số dư vào tài khoản. Lệnh mua bán được khớp trong hệ thống của sàn, nhanh và rẻ, không cần trả phí gas cho từng lệnh. Chỉ khi rút ra ví ngoài, giao dịch mới được ghi lên blockchain.
CEX thường cung cấp nhiều sản phẩm: giao dịch spot, hợp đồng tương lai vĩnh cửu, P2P để mua bằng tiền pháp định, staking, copy trade. Hầu hết yêu cầu xác minh danh tính (KYC). Phí giao dịch theo mô hình maker/taker và giảm theo cấp VIP, khác nhau giữa các sàn.
Đổi lại sự tiện lợi, bạn chấp nhận rủi ro đối tác: sàn có thể bị hack, đóng băng tài khoản hoặc gặp vấn đề tài chính. Hãy xem sàn có công bố bằng chứng dự trữ (proof of reserves), giấy phép ở các khu vực nó hoạt động, và cân nhắc không để toàn bộ tài sản ở một nơi.
Ví dụ
Giả sử bạn mua 1.000 USDT tiền ETH trên một CEX với phí taker 0,1%, phí là 1 USDT. Cùng giao dịch trên một DEX ở Ethereum mạng chính có thể tốn phí pool 0,3% (3 USDT) cộng phí gas vài USDT. Nhưng nếu bạn để 10.000 USDT trên một sàn duy nhất và sàn đó tạm dừng rút tiền, toàn bộ 10.000 USDT bị kẹt, trong khi tài sản trong ví tự lưu ký vẫn do bạn kiểm soát.
Lỗi thường gặp
- Để toàn bộ tài sản dài hạn trên một sàn duy nhất.
- Không bật xác thực hai lớp và danh sách địa chỉ rút tiền cho tài khoản sàn.
- Nghĩ rằng mọi sàn đều có cùng mức phí, sản phẩm và quy định.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
CEX khác DEX thế nào?
CEX do công ty vận hành và giữ tài sản thay bạn, còn DEX chạy bằng hợp đồng thông minh và bạn giao dịch trực tiếp từ ví của mình. CEX thường nhanh và dễ dùng hơn, DEX cho bạn tự kiểm soát tài sản.
Để coin trên sàn có an toàn không?
Tùy vào độ tin cậy của sàn và cách bạn bảo mật tài khoản. Nhiều người chỉ để trên sàn phần cần giao dịch và giữ phần dài hạn trong ví tự lưu ký.