Alış-satış makası (spread)
Diğer adı: spread · makas · alım satım makası · bid-ask spread
Tanım
Alış-satış makası (spread), emir defterindeki en yüksek alış fiyatı (bid) ile en düşük satış fiyatı (ask) arasındaki farktır ve hemen alıp hemen satan birinin ödediği gizli maliyeti gösterir.
Alış-satış makası nasıl çalışır
Bir coini anında almak istediğinizde en düşük satış fiyatından alırsınız; anında satmak istediğinizde en yüksek alış fiyatından satarsınız. Aradaki fark, ücretlerden bağımsız olarak doğrudan kaybınızdır. Makas genellikle fiyatın yüzdesi veya baz puan olarak ifade edilir.
Likit paritelerde, örneğin büyük borsalardaki BTC/USDT'de, makas çok dardır. Düşük hacimli altcoin'lerde, gece saatlerinde veya sert haber anlarında makas genişler. Piyasa yapıcılar (market maker) sürekli alış ve satış emri vererek makası daraltır.
Bazı uygulamalar ücretsiz işlem diye tanıtılan hızlı al-sat ekranlarında maliyeti makasın içine gizler. Gerçek maliyeti görmek için işlem ücretini, makası ve kaymayı birlikte değerlendirmeniz gerekir.
Örnek
Bir altcoin'de en iyi alış fiyatı 2,490 USDT, en iyi satış fiyatı 2,510 USDT olsun. Makas 0,02 USDT'dir; orta fiyat 2,50 olduğu için bu yüzde 0,8 eder. 1.000 USDT ile piyasa emriyle alıp hemen piyasa emriyle satarsanız, ücretler hariç yaklaşık 8 USDT kaybedersiniz. BTC/USDT gibi likit bir paritede makas yüzde 0,01'in altındaysa aynı gidiş-dönüş işlemin makas maliyeti 0,1 USDT'nin altında kalır.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca işlem ücretine bakıp makasın maliyetini görmezden gelmek.
- Makasın geniş olduğu düşük hacimli saatlerde piyasa emriyle işlem yapmak.
- Ücretsiz olarak sunulan hızlı al-sat ekranlarının fiyat farkını kontrol etmemek.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Spread neden genişler?
Likidite azaldığında, yani defterde az emir olduğunda veya ani haberlerle oynaklık arttığında piyasa yapıcılar riski azaltmak için makası genişletir.
Makas maliyetinden nasıl kaçınılır?
Limit emir kullanarak kendi fiyatınızı belirleyebilir ve makası geçmek yerine defterde bekleyebilirsiniz. Likit pariteleri ve yoğun saatleri tercih etmek de makası daraltır.