Likidite (Liquidity)
Diğer adı: piyasa likiditesi · likit piyasa
Tanım
Likidite, bir varlığın fiyatı fazla etkilenmeden ne kadar hızlı ve kolay alınıp satılabildiğini gösteren ölçüdür.
Likidite nasıl çalışır
Likit bir piyasada emir defterinin her iki tarafında çok sayıda alış ve satış emri bulunur. Alış-satış makası (spread) dardır ve büyük bir emir bile fiyatı çok az kaydırır. Bitcoin ve Ethereum gibi büyük coinlerin büyük borsalardaki USDT pariteleri genellikle en likit piyasalardır.
Düşük likiditeli bir coinde ise defter incedir. Piyasa emri verdiğinizde emriniz birkaç fiyat seviyesini birden tüketir ve beklediğinizden kötü bir ortalama fiyat alırsınız; buna kayma (slippage) denir. Satmak istediğinizde karşınızda yeterli alıcı da olmayabilir.
Likidite aynı coin için bile borsadan borsaya, pariteden pariteye ve günün saatine göre değişir. Merkeziyetsiz borsalarda likiditeyi emir defteri yerine likidite havuzları sağlar ve havuzun büyüklüğü belirleyicidir.
Örnek
Küçük bir altcoinin emir defterinde en iyi satış fiyatı 1,00 USDT olsun ve bu seviyede yalnızca 2.000 USDT'lik emir bulunsun; sonraki seviyeler 1,02 ve 1,05 USDT. 6.000 USDT'lik piyasa alış emri verirseniz 2.000 USDT'yi 1,00'dan, 2.000 USDT'yi 1,02'den, kalan 2.000 USDT'yi 1,05'ten doldurursunuz. Toplam yaklaşık 5.866 coin alırsınız ve ortalama fiyatınız yaklaşık 1,023 USDT olur; ekranda gördüğünüz fiyattan yaklaşık yüzde 2,3 daha pahalı.
Sık yapılan hatalar
- Sadece fiyat grafiğine bakıp emir defterinin derinliğini kontrol etmeden büyük piyasa emri vermek.
- Yüksek hacimli görünen her coinin likit olduğunu varsaymak; hacim yapay olarak şişirilmiş olabilir.
- Gece saatlerinde veya önemli haber anlarında likiditenin azalabileceğini hesaba katmamak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Likidite neden önemli?
Likidite, işlemlerinizi makul fiyattan ve hızlı yapıp yapamayacağınızı belirler. Düşük likidite daha geniş makas, daha fazla kayma ve pozisyondan çıkarken zorluk demektir.
Bir coinin likiditesini nasıl anlarım?
Emir defterinin derinliğine, alış-satış makasına ve güvenilir borsalardaki işlem hacmine bakın. Fiyatın yüzde 1 veya 2 yakınındaki toplam emir miktarı iyi bir göstergedir.