Rezerv kanıtı (proof of reserves)
Diğer adı: proof of reserves · PoR · rezerv ispatı
Tanım
Rezerv kanıtı (PoR), bir kripto borsasının kullanıcılarına ait bakiyeleri karşılayacak kadar varlığı gerçekten tuttuğunu, zincir üstü adresler ve kriptografik yöntemlerle göstermeye çalıştığı denetim raporudur.
Rezerv kanıtı nasıl çalışır
2022'deki FTX çöküşünden sonra birçok büyük borsa düzenli rezerv kanıtı yayınlamaya başladı. Tipik yöntem iki parçadan oluşur: borsa, sahip olduğu cüzdan adreslerini gösterir ve kullanıcı bakiyelerinin toplamını bir Merkle ağacıyla özetler. Siz de kendi bakiyenizin bu ağaca dahil edildiğini doğrulayabilirsiniz.
Rapor genellikle her varlık için bir rezerv oranı verir. Yüzde 100 veya üzeri, borsanın o varlıkta kullanıcı bakiyelerini karşılayacak kadar varlık tuttuğu anlamına gelir. Bu, borsa güvenilirliğini değerlendirmek için faydalı bir ipucudur.
Sınırları da vardır. Rezerv kanıtı çoğu zaman yalnızca varlıkları gösterir; borsanın tüm borçlarını veya o varlıkların başka bir yere teminat olarak verilip verilmediğini tam olarak göstermeyebilir. Rapor belirli bir anın görüntüsüdür ve yöntemler borsadan borsaya farklıdır. Bağımsız bir denetçinin katılıp katılmadığına bakmak önemlidir.
Örnek
Bir borsanın raporunda kullanıcıların toplam BTC bakiyesi 20.000 BTC, borsanın gösterdiği adreslerdeki BTC ise 20.600 BTC olsun. Rezerv oranı 20.600 / 20.000 = yüzde 103 olur. Kendi hesabınızda 0,4 BTC varsa, borsanın doğrulama sayfasında kendi kaydınızın Merkle ağacına dahil olduğunu ve 0,4 BTC olarak listelendiğini kontrol edebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Yüzde 100 üzeri rezerv oranının borsanın hiçbir risk taşımadığını kanıtladığını sanmak.
- Raporun tarihine bakmamak; eski bir rapor güncel durumu yansıtmayabilir.
- Kendi bakiyenizin rapora dahil olup olmadığını hiç doğrulamamak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Rezerv kanıtı borsanın güvenli olduğunu gösterir mi?
Bir şeffaflık göstergesidir ama tam bir mali denetim değildir. Borçlar, yönetim ve düzenleme gibi başka faktörleri de dikkate almalısınız.
Merkle ağacı ne işe yarar?
Tüm kullanıcı bakiyelerini tek bir özet değere bağlar. Böylece kişisel verileri yayınlamadan, kendi bakiyenizin toplama dahil edildiğini doğrulayabilirsiniz.