Sentetik dolar (delta nötr stablecoin)
Diğer adı: sentetik dolar · synthetic dollar · delta nötr stablecoin · USDe
Tanım
Sentetik dolar, spot kripto varlığı tutup aynı büyüklükte short vadeli pozisyon açarak fiyat riskini sıfırlayan ve böylece yaklaşık 1 dolar değerinde kalmayı hedefleyen token'dır.
Sentetik dolar nasıl çalışır
Bu modelde stablecoin'in arkasında banka rezervi yoktur. Protokol, örneğin ETH tutar ve aynı miktarda ETH sürekli (perpetual) vadeli kontratta short açar. ETH yükselirse spot kazanır, short kaybeder; düşerse tam tersi olur. Toplam değer kabaca sabit kalır. Buna delta nötr pozisyon denir. Bilinen örnek Ethena'nın USDe token'ıdır.
Getirinin büyük kısmı fonlama oranından gelir. Piyasa genellikle long tarafta kalabalık olduğunda fonlama oranı pozitiftir ve short taraf ödeme alır. Ayrıca stake edilmiş ETH kullanılırsa staking getirisi eklenir.
Riskler farklıdır: fonlama oranı uzun süre negatif kalırsa getiri eksiye döner; pozisyonların tutulduğu borsalarda sorun yaşanabilir; büyük çıkışlarda hedge pozisyonlarını kapatmak zorlaşabilir. Yani bu bir banka mevduatı değil, aktif yönetilen bir stratejidir.
Örnek
Bir protokolün 1.000.000 dolarlık ETH tuttuğunu ve aynı büyüklükte short açtığını düşünelim. ETH yüzde 10 düşerse spot 100.000 dolar kaybeder, short 100.000 dolar kazanır; toplam yine 1.000.000 dolar. Fonlama oranı 8 saatte bir yüzde 0,01 ise short taraf her ödemede 100 dolar alır, günde 3 ödemeyle 300 dolar eder. Bu yıllık yaklaşık yüzde 11 getiriye denk gelir. Oran yüzde -0,01'e dönerse protokol aynı tutarı öder ve getiri eksiye geçer.
Sık yapılan hatalar
- Sentetik doları rezervli bir stablecoin ile aynı risk seviyesinde görmek.
- Geçmiş getiriyi sabit faiz sanmak; getiri fonlama oranına göre sürekli değişir.
- Negatif fonlama dönemlerinde ve borsa riskinde ne olacağını sorgulamamak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
USDe nasıl 1 dolarda kalıyor?
USDe, teminat olarak tuttuğu kripto varlığa karşı vadeli piyasada short pozisyon açarak fiyat riskini dengeler. Böylece toplam değer kabaca 1 dolar civarında kalır.
Sentetik doların getirisi nereden gelir?
Getiri çoğunlukla short pozisyonlara ödenen pozitif fonlama oranından ve varsa staking ödüllerinden gelir. Fonlama negatife döndüğünde getiri düşer veya eksiye geçer.