Giao dịch spot (Spot trading)
Còn gọi là: spot · giao dịch giao ngay · spot trading · thị trường spot
Định nghĩa
Giao dịch spot (spot trading) là mua bán tài sản crypto để nhận ngay quyền sở hữu thật ở giá hiện tại, không dùng hợp đồng và mặc định không có đòn bẩy.
Giao dịch spot hoạt động thế nào
Khi bạn mua 0,1 ETH trên thị trường spot, 0,1 ETH thật sự vào tài khoản của bạn. Bạn có thể giữ, rút về ví, chuyển đi hoặc bán lại bất cứ lúc nào. Khác với hợp đồng tương lai, bạn không trả phí funding và không bị thanh lý vì giá giảm.
Spot được khớp theo cặp giao dịch như BTC/USDT hay ETH/USDT, thông qua sổ lệnh. Bạn có thể dùng lệnh thị trường để khớp ngay hoặc lệnh giới hạn để mua bán ở giá mong muốn. Phí spot theo mô hình maker/taker, tùy sàn và cấp tài khoản.
Rủi ro tối đa khi giao dịch spot không đòn bẩy là mất số tiền đã bỏ ra nếu giá về gần 0. Với người mới, spot là nơi dễ học nhất vì bạn chỉ cần lo giá và phí, không phải tính toán ký quỹ hay giá thanh lý.
Ví dụ
Giả sử ETH ở mức 2.000 USDT và bạn mua 0,5 ETH với 1.000 USDT, phí 0,1% là 1 USDT. Nếu giá giảm 30% xuống 1.400 USDT, phần ETH của bạn trị giá 700 USDT, bạn vẫn giữ nguyên 0,5 ETH và có thể chờ. Cũng với 1.000 USDT nhưng mở long hợp đồng tương lai đòn bẩy 5x (vị thế 5.000 USDT), cú giảm 30% đó sẽ khiến bạn bị thanh lý và mất gần hết ký quỹ.
Lỗi thường gặp
- Nhầm giao dịch spot với giao dịch hợp đồng trong ứng dụng sàn và vô tình dùng đòn bẩy.
- Dùng lệnh thị trường với coin thanh khoản thấp và chịu trượt giá lớn.
- Quên tính phí giao dịch khi mua bán quá nhiều lần với số tiền nhỏ.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
Giao dịch spot có bị thanh lý không?
Không, nếu bạn không dùng ký quỹ (margin). Giá có giảm sâu thì bạn vẫn giữ đúng số coin đã mua.
Spot khác futures thế nào?
Spot là mua bán coin thật, còn futures là hợp đồng theo dõi giá, có đòn bẩy, phí funding và nguy cơ thanh lý.