Likidite havuzu (liquidity pool)
Diğer adı: liquidity pool · LP havuzu · havuz
Tanım
Likidite havuzu, kullanıcıların yatırdığı iki veya daha fazla token'ın bir akıllı sözleşmede kilitlendiği ve DEX'lerde takasların doğrudan bu havuzdan yapıldığı fon havuzudur.
Likidite havuzu nasıl çalışır
Bir havuza likidite eklemek için genellikle iki token'ı eşit değerde yatırırsınız, örneğin 1.000 USDC değerinde ETH ve 1.000 USDC. Karşılığında havuzdaki payınızı temsil eden bir LP token'ı veya Uniswap v3 gibi modellerde bir pozisyon NFT'si alırsınız.
Havuzda yapılan her takastan bir ücret kesilir ve bu ücret likidite sağlayıcılara payları oranında dağıtılır. Bu, likidite sağlamanın temel gelir kaynağıdır. Bazı protokoller ayrıca kendi token'ları ile ek ödül de verir.
Riskler arasında geçici kayıp (impermanent loss), akıllı sözleşme açıkları ve düşük kaliteli token'larda rug pull vardır. Yeni çıkmış bir token ile açılan havuzda, geliştirici likiditeyi çekerse diğer token'ın değeri kaybolabilir. Havuzun derinliği, işlem hacmi ve token'ların kalitesi riski doğrudan etkiler.
Örnek
Toplam değeri 500.000 USDC olan bir ETH/USDC havuzuna 5.000 USDC değerinde likidite eklediğinizi varsayalım; payınız yüzde 1. Havuzun günlük işlem hacmi 200.000 USDC ve ücret yüzde 0,3 ise havuz günde 600 USDC ücret toplar. Sizin payınız yaklaşık 6 USDC olur. Ancak bu sırada ETH fiyatı güçlü biçimde hareket ederse geçici kayıp bu ücret gelirini aşabilir.
Sık yapılan hatalar
- Sadece ekranda görünen yıllık getiriye bakıp geçici kaybı hesaba katmamak.
- LP token'ını kaybetmek veya bilinmeyen bir siteye onaylamak.
- Yeni ve kilitli likiditesi olmayan token havuzlarına büyük tutar yatırmak.
Öğrenin ve deneyin
Sık sorulan sorular
Likidite havuzuna para yatırmak kârlı mı?
Takas ücretleri gelir sağlar, ancak geçici kayıp ve sözleşme riskleri bu geliri azaltabilir veya aşabilir. Sonuç, havuzun hacmine ve fiyat hareketine bağlıdır.
LP token'ı ne işe yarar?
Havuzdaki payınızı temsil eder. Likiditeyi geri çekerken bu token'ı iade edersiniz; bazı protokollerde ek ödül için stake edilebilir.