Stablecoin thuật toán
Còn gọi là: algorithmic stablecoin · algo stablecoin
Định nghĩa
Stablecoin thuật toán là stablecoin cố giữ giá 1 USD chủ yếu bằng quy tắc phát hành và đốt token tự động, thay vì có đủ tài sản dự trữ bảo chứng phía sau.
Stablecoin thuật toán hoạt động thế nào
Ý tưởng là dùng cung và cầu để kéo giá về mức neo. Khi giá trên 1 USD, giao thức phát hành thêm để giá giảm. Khi giá dưới 1 USD, giao thức khuyến khích người dùng đốt stablecoin để nhận một token khác, thường là token quản trị của chính dự án.
Cơ chế này chỉ hoạt động khi thị trường còn tin vào giá trị của token đi kèm. Nếu niềm tin sụp, người dùng đốt stablecoin, nhận token đi kèm rồi bán ra, làm token đó giảm sâu và lại càng nhiều người tháo chạy. Vòng xoáy này được gọi là death spiral.
Trường hợp nổi tiếng nhất là UST của Terra vào tháng 5 năm 2022: UST mất neo và token LUNA đi kèm gần như về 0 chỉ trong vài ngày. Từ đó, nhiều quy định như MiCA ở EU không công nhận cơ chế thuần thuật toán là một stablecoin có bảo chứng.
Ví dụ
Giả sử một stablecoin thuật toán cho phép đốt 1 đồng stablecoin để nhận lượng token quản trị trị giá 1 USD. Khi stablecoin rơi xuống 0,95 USD, bạn mua 1.000 đồng với giá 950 USD, đốt để nhận token trị giá 1.000 USD và lời 50 USD. Hoạt động này kéo giá về neo. Nhưng nếu hàng triệu người cùng làm vậy, lượng token quản trị phát hành tăng vọt, giá token giảm và phần thưởng 1 USD trở nên vô nghĩa.
Lỗi thường gặp
- Nhìn lợi suất cao mà gửi tiền vào stablecoin thuật toán như thể gửi tiết kiệm.
- Nhầm lẫn giữa stablecoin thuật toán và stablecoin thế chấp crypto vượt mức.
- Cho rằng vài tháng giữ neo ổn định là bằng chứng cơ chế sẽ chịu được áp lực rút tiền lớn.
Học và thực hành
Câu hỏi thường gặp
UST của Terra có phải stablecoin thuật toán không?
Có. UST giữ neo nhờ cơ chế đốt và đúc với LUNA, không có đủ dự trữ bảo chứng 1:1, và đã mất neo hoàn toàn vào tháng 5 năm 2022.
Hiện nay còn stablecoin thuật toán nào không?
Vẫn còn một số dự án thử nghiệm, nhưng đa phần đã chuyển sang mô hình lai có thêm tài sản thế chấp. Trước khi dùng, hãy đọc kỹ cơ chế giữ neo và tài sản đứng sau.