Vitalik: Không cần buồn nếu lượng ETH đốt mãi dưới 10% mức hòa vốn, 30 ngày qua con số này chỉ khoảng 3%

Vitalik nói gì

Bài đăng nêu ba lý do. Thứ nhất, luận điểm ETH là token đốt phí chưa bao giờ mạnh như vẻ ngoài. Thứ hai, nếu tối ưu theo hướng đó, Ethereum sẽ phải vận hành theo những cách khó dung hòa với tính phi tập trung và khả năng chống bị thâu tóm. Thứ ba, mục tiêu lưu trữ giá trị phù hợp với thế mạnh riêng của Ethereum, gồm tính phi tập trung và CROPS.

Theo bản tóm tắt của Foresight News, CROPS là viết tắt của chống kiểm duyệt và chống thâu tóm, mã nguồn mở, quyền riêng tư và bảo mật. Vitalik cho rằng lợi ích thực tế của những đặc tính này là sự ổn định, và trong thời đại AI gây xáo trộn, sự ổn định sẽ được coi trọng.

Các con số hỗ trợ lập luận được Foresight và PANews ghi lại:

Ông so sánh phiên bản Ethereum tối đa hóa phí với một doanh nghiệp lớn như L'Oréal, đi kèm quản trị can thiệp mạnh trong thời gian dài. Foresight cũng dẫn lo ngại của ông rằng việc chạy theo phí sẽ đẩy giá gas lên và khiến một số người dùng cần quyền riêng tư và bảo mật nhất bị gạt ra ngoài. ChainCatcher đưa tin cùng quan điểm về EIP-1559 và ngưỡng 10%.

Số liệu đốt ETH theo từng khung thời gian

Ở đây, "hòa vốn" được hiểu là lượng đốt bằng lượng phát hành mới, tức tổng cung ETH ngừng tăng. Đây là cách hiểu của chúng tôi, vì bài đăng không định nghĩa từ này. Số liệu lấy từ ultrasound.money lúc 19:53 giờ Việt Nam, còn cột cuối là phép chia của chúng tôi.

Lượng phát hành 1.089.120 ETH mỗi năm tương đương khoảng 2.984 ETH mỗi ngày, nên 10% mức hòa vốn là khoảng 298 ETH mỗi ngày. Trung bình 30 ngày qua chỉ đốt khoảng 91 ETH mỗi ngày, còn 24 giờ qua chưa tới 10 ETH. So với ngày đốt 180 triệu USD mà ông nhắc tới, con số 22.231 USD nhỏ hơn khoảng 8.100 lần.

Từ The Merge, lượng đốt đã bù được 54,6% lượng phát hành, trong khi các khung gần đây đều không quá 3,04%. Khoảng cách này là bối cảnh của bài đăng. Cũng theo nguồn trên, tổng lượng đốt từ khi có EIP-1559 là khoảng 4,64 triệu ETH, trị giá khoảng 13,12 tỷ USD tại thời điểm đốt.

Nguồn cung ETH đang thay đổi thế nào

Theo tốc độ 30 ngày, ultrasound.money cho thấy tổng cung ETH tăng khoảng 0,86% mỗi năm. Tính theo số coin, lượng tăng ròng khoảng 1.056.020 ETH mỗi năm (1.089.120 trừ 33.100). Với giá 2.237,84 USD, con số này khoảng 2,36 tỷ USD, tương đương khoảng 0,86% vốn hóa 273,3 tỷ USD trên CoinGecko.

Vì vậy, lập luận "tiền siêu âm", theo đó lượng đốt vượt phát hành và tổng cung giảm dần, không đúng với 30 ngày qua. Tính từ The Merge, tốc độ tăng cung hằng năm là 0,33%, thấp hơn vì lượng đốt ở các giai đoạn trước cao hơn.

Có thể đối chiếu con số 700.000 ETH theo cách tương tự. Nó bằng 64,3% lượng phát hành quy ra năm, gần với mức giảm "khoảng hai phần ba" thu nhập validator mà Foresight đưa tin. Bản tóm tắt không trình bày cách ông tính, nên sự trùng khớp này chỉ là phép tính của chúng tôi. Hiện có khoảng 44,56 triệu ETH đang stake, bằng 36,5% tổng cung 122,2 triệu ETH. Riêng phần phát hành trả khoảng 2,44% mỗi năm, chưa tính tiền tip và MEV. Nếu lấy đi 700.000 ETH thì chỉ còn khoảng 0,87%. Vitalik nêu điều này như lý do không nên đi theo hướng đó, và hiện chưa có ai đề xuất phương án ấy.

Điều ông muốn Ethereum làm

Theo bản tóm tắt của Foresight, điều quan trọng nhất của tài sản lưu trữ giá trị là tồn tại lâu dài. Ông liệt kê: lựa chọn kỹ thuật thận trọng, dần cố định phần lõi giao thức và giảm tranh cãi chính trị ở tầng giao thức; tăng an toàn và quyền riêng tư khi nắm giữ qua multisig và dự án Kohaku; dùng FOCIL để người xây khối không thể chặn giao dịch chuyển tiền; giảm phụ thuộc vào hạ tầng bên ngoài. Ông cũng cho rằng phát hành thêm RWA và tài sản phi tập trung trực tiếp trên L1 sẽ làm việc giữ ETH hữu ích hơn. Mâu thuẫn còn lại, theo ông, là các nhu cầu như tạo khối nhanh vẫn xung đột với tính phi tập trung.

Những điều nên kiểm tra

Đây là quan điểm của đồng sáng lập Ethereum, không kèm bỏ phiếu hay lịch nâng cấp nào.

1. Xem lại lý do bạn giữ ETH. Nếu lý do là lượng đốt sẽ làm giảm tổng cung, hãy so với mức tăng 0,86% mỗi năm ở trên.
2. Tự theo dõi lượng đốt trên ultrasound.money. Số liệu 24 giờ dao động mạnh, nên khung 30 ngày đáng tin hơn.
3. Xem phí funding trước khi dùng đòn bẩy. Lúc 19:53 giờ Việt Nam, phí funding ETH là 0,0073% mỗi 8 giờ trên Bitget và 0,0010% trên OKX. Với vị thế mua 10.000 USD, mức phí tương ứng khoảng 0,73 USD và 0,10 USD mỗi 8 giờ. Trang phí funding và trang thanh lý của chúng tôi có số liệu theo từng sàn.

Điều chúng tôi chưa xác nhận được

Chúng tôi đọc trực tiếp phần mở đầu của bài đăng. Phần lập luận đầy đủ và phần lớn con số trong bảng đến từ bản tóm tắt của Foresight và PANews. Bài đăng không định nghĩa hòa vốn, nên các tỷ lệ phần trăm dựa trên cách hiểu của chúng tôi. Chúng tôi cũng không tính lại tổng lượng đốt từ dữ liệu chuỗi gốc và không thấy đề xuất Ethereum chính thức nào gắn với bài đăng trong các nguồn đã mở.